10 podstawowych zasad typografii

podstawowe zasady typografii

Pisząc teksty zwykle skupiamy się na treści, zapominając często o formie. Jest to poważny błąd.  Typografia, czyli nauka o układzie graficznym tekstu, pomaga w poznaniu reguł tworzenia publikacji estetycznych, czytelnych i przyjaznych dla odbiorcy.

Niezależnie od tego czy Twój czytelnik potrafi odróżnić czcionkę szeryfową od bezszeryfowej, czyta teksty „od deski do deski” czy jedynie skanuje najważniejsze fragmenty, z pewnością doceni tekst pisany zgodnie z zasadami typografii. Odpowiednie formatowanie tekstu i właściwy wybór czcionek to aspekty na które rzadko zwracamy uwagę świadomie, ale jesteśmy w stanie „poczuć” różnicę. Jest to ważne nie tylko w przypadku tekstów reklamowych takich jak treść ulotki czy broszury, ale również przy tworzeniu stron internetowych. Nie chcąc popełnić karygodnych błędów typograficznych, warto zastosować zasady opisane poniżej.


1. Dbaj o czytelne formatowanie tekstu

Tekst źle sformatowany, to męka dla czytelnika. Pisanie „jednym ciągiem” bez akapitów, justowanie dośrodkowe całego tekstu i podkreślanie losowych fragmentów mogą szybko zniechęcić do czytania. Zadbaj więc o staranne formatowanie.

Tekst podziel na akapity, najlepiej opatrzone nagłówkami. Nagłówki powinny zawsze odróżniać się od reszty tekstu np. rozmiarem lub poprzez wytłuszczenie.
Podczas pisania wybierz opcję „wyrównaj do lewej”. Tekst pisany w ten sposób jest znacznie bardziej czytelny niż treść wyrównana od lewej do prawej. Może to doprowadzić do powstania nienaturalnie wyglądających przerw między wyrazami.

Nie przesadzaj z używaniem dodatkowych atrybutów tekstu takich jak podkreślenie, kursywa czy pogrubienie. Uważaj zwłaszcza ze stosowaniem pierwszego atrybutu. W internecie podkreślenie zostało zarezerwowane przede wszystkim dla linków i jest to zasada, której warto się trzymać. W celu wyróżnienia niektórych fragmentów lepiej zastosować pogrubienie (dla najważniejszych treści) i kursywę (dla treści wartych zaznaczenia, choć mniej istotnych od tych pogrubionych).


2. Unikaj zbyt ozdobnych i „owianych złą sławą” fontów

Wśród wielu dostępnych fontów znajdziemy mnóstwo takich, których lepiej unikać. Należy do nich większość tych, które przypominają pismo odręczne. Choć z pozoru wydają się eleganckie, na dłuższą metę są mało czytelne i powodują szybkie zmęczenie wzroku. Wielu fontów nie zaleca się również ze względu na zbyt powszechne użycie, bądź historyczne zastosowanie. Dobrym przykładem może być Comic Sans, który z założenia miał służyć jako czcionka dla dzieci. Z kolei Cooper stosowany powszechnie w PRL-u nie kojarzy się dziś najlepiej. Nie poleca się dzisiaj również czcionki Vivaldi, Papyrus czy Algerian. Ich użycie może sprawić że tekst nie będzie wyglądał profesjonalnie, ale banalnie i sztampowo.


3. Wybierając fonty, pamiętaj o przeznaczeniu tekstu

Zawsze pamiętaj, by dopasować charakter fontów do miejsca ich użycia. Wybór nietypowej czcionki w poważnym, biznesowym dokumencie nie jest najlepszym pomysłem.


4. Nie stosuj zbyt wielu fontów w jednym tekście

Wybór więcej niż jednej czcionki może znacznie zwiększyć estetykę tekstu, jednak nie należy przesadzać z liczbą użytych fontów. Dobrą praktyką jest wybór dwóch, maksymalnie trzech fontów.


5. Łącz fonty według systematycznych reguł

Używając kilku fontów, stosuj je systematycznie według ustalonych reguł np. wybierając jeden font dla nagłówków, a drugi dla reszty tekstu. Losowe „przeplatanie” fontów wprowadzi nieestetyczny chaos.


6. Unikaj par fontów podobnych do siebie

Celem stosowania dwóch różnych fontów jest przełamanie rutyny i wprowadzenie nieco fantazji do tekstu. Stosowanie fontów podobnych do siebie może sprawić, że różnica między nimi stanie się prawie niezauważalna.


7. Staraj się łączyć fonty szeryfowe i bezszeryfowe

Fonty szeryfowe mają ozdobniki na zakończeniach liter, których brakuje w fontach bezszeryfowych. Ich połączenie tworzy bardzo ciekawy kontrast.


8. Dbaj o kontrast między tekstem, a tłem

Tekst „zlewający się” z tłem potrafi skutecznie zniechęcić do czytania. Postaraj się o wysoki kontrast między nimi. Nie musisz decydować się na tradycyjne połączenie czerni i bieli, ale nie używaj kolorów podobnych do siebie.


9. Wybieraj fonty utrzymane w podobnym stylu

Jeśli chcesz wprowadzić oryginalny klimat np. nawiązujący do stylu Dzikiego Zachodu, wybierz fonty pochodzące z tego okresu. Nie mieszaj ich z czcionką „z innej bajki”.


10. Jeśli nie wiesz jak łączyć fonty wybierz najprostsze rozwiązania, lub skorzystaj z gotowych wskazówek.

Jeśli „nie czujesz się dobrze” w dobieraniu par fontów, spróbuj stworzyć kontrast za pomocą stosowania różnych atrybutów tej samej czcionki np. pogrubienia lub kursywy (pamiętając jednak o zasadzie wspomnianej w punkcie pierwszym). Możesz również skorzystać z gotowych narzędzi do łączenia fontów zamieszczonych w internecie np. Type Genius, Font Pair lub Google Font Project.